موضوعات: پوستر حضرت زینب(س) شماره 1

تکنیک‌ اجرا: دیجیتال و دستی

شاخه هنری: خوشنویسی و گرافیک

صاحب اثر: ابوالفضل رنجبران

زمان خلق اثر:  1402

نوع خط: نستعلیق

سبک: زر بافی

الگو اثر: هنرهای ایرانی و اسلامی

تقدیم به: قطب عالم امکان، حضرت امام زمان (عج)



موضوعات: پوستر حضرت زینب(س) شماره 2

تکنیک‌ اجرا: دیجیتال و دستی

شاخه هنری: خوشنویسی و گرافیک

صاحب اثر: ابوالفضل رنجبران

زمان خلق اثر:  1402

نوع خط: نستعلیق

سبک: زر بافی

الگو اثر: هنرهای ایرانی و اسلامی

تقدیم به: قطب عالم امکان، حضرت امام زمان (عج)



موضوعات: پوستر حضرت زینب(س) شماره 3

تکنیک‌ اجرا: دیجیتال و دستی

شاخه هنری: خوشنویسی و گرافیک

صاحب اثر: ابوالفضل رنجبران

زمان خلق اثر:  1402

نوع خط: نستعلیق

سبک: زر بافی

الگو اثر: هنرهای ایرانی و اسلامی

تقدیم به: قطب عالم امکان، حضرت امام زمان (عج)



موضوعات: پوستر حضرت زینب(س) شماره4

تکنیک‌ اجرا: دیجیتال و دستی

شاخه هنری: خوشنویسی و گرافیک

صاحب اثر: ابوالفضل رنجبران

زمان خلق اثر:  1402

نوع خط: نستعلیق

سبک: زر بافی

الگو اثر: هنرهای ایرانی و اسلامی

تقدیم به: قطب عالم امکان، حضرت امام زمان (عج)



موضوعات: پوستر حضرت زینب(س) شماره 5

تکنیک‌ اجرا: دیجیتال و دستی

شاخه هنری: خوشنویسی و گرافیک

صاحب اثر: ابوالفضل رنجبران

زمان خلق اثر:  1402

نوع خط: نستعلیق

سبک: زر بافی

الگو اثر: هنرهای ایرانی و اسلامی

تقدیم به: قطب عالم امکان، حضرت امام زمان (عج)



موضوعات: پوستر حضرت زینب(س) شماره 6

تکنیک‌ اجرا: دیجیتال و دستی

شاخه هنری: خوشنویسی و گرافیک

صاحب اثر: ابوالفضل رنجبران

زمان خلق اثر:  1402

نوع خط: نستعلیق

سبک: زر بافی

الگو اثر: هنرهای ایرانی و اسلامی

تقدیم به: قطب عالم امکان، حضرت امام زمان (عج)

تحلیل پوستر هنری، اثر ابوالفضل رنجبران
تحلیل پوستر شماره 5: این پوستر، نمونه‌ای پرمعنا از ترکیب هنر زربافی ایرانی با خوشنویسی نستعلیق و مفاهیم والای دینی است.

زربافی، هنری کهن ایرانی است که در آن با نخ‌های طلایی و نقره‌ای بر زمینه پارچه‌های گران‌بها، طرح‌های پرشکوه دوخته می‌شود.

این هنر در دوره اسلامی به اوج رسید و اغلب برای تزیین پرچم‌ها، پرده‌ها، پوشش کعبه و آثار مذهبی به کار رفته است.

این پوستر تمام ویژگی‌های زربافی سنتی را در خود دارد: زمینه مخملی تیره، نخ‌های طلایی برجسته، گل و بوته‌های رنگارنگ است و در مرکز، کتیبه‌ای با خط نستعلیق که نام حضرت زینب سلام الله علیها را با عظمت تمام نشان می‌دهد.

لایه اول: زمینه اصلی پوستر
پایه و اساس کل اثر، زمینه‌ای از رنگ آبی بسیار تیره، نزدیک به سیاه است که بافتی مخملی و نرم دارد.

این رنگ، یادآور شب‌های پرستاره کوفه و کربلا یا عمق دریای صبر حضرت زینب است.

چین‌های ریز در بافت زمینه، بازتاب نور و سایه‌های نرم در آن دیده می‌شود و حس لامسه را برمی‌انگیزد.

رنگ آبی در این لایه، یکنواخت نیست. از لبه‌ها که تیره‌تر است، به سمت مرکز کمی روشن‌تر می‌شود تا چشم را آرام به سوی کتیبه مرکزی بکشاند.

این گرادیان ملایم، یکی از ظرافت‌های هنرمند است که بدون شلوغ کردن زمینه، عمق و حرکت ایجاد می‌کند.

در زربافی اصیل، این لایه همان پارچه پایه (معمولاً ابریشم یا مخمل) است که همه دوخت‌ها بر آن انجام می‌شود. در این پوستر نیز زمینه، آرام و سنگین است تا شکوه لایه‌های بالایی را بهتر نشان دهد.

لایه دوم: حاشیه گل و بوته دور پوستر
دومین لایه، حاشیه پهن و پرگل اطراف پوستر است که تمام اثر را در بر گرفته است. این حاشیه، پر از گل‌های بزرگ نیلوفرآبی (لوتوس) با گلبرگ‌های نارنجی، فیروزه‌ای و سفید است. ساقه‌ها پیچان و برگ‌ها باریک و کشیده‌اند و همه با نخ طلایی دورگیری شده‌اند.

در چهار گوشه حاشیه، گل‌های بزرگ‌تری قرار دارد. مثلاً در گوشه بالا سمت راست، یک گل نیلوفر نیمه‌باز دیده می‌شود که گلبرگ‌های نارنجی آن از مرکز سفید به سمت بیرون تیره‌تر می‌شوند.

ساقه این گل به سمت چپ پیچ می‌خورد و به گل بعدی متصل می‌شود. در میان ساقه‌ها، پروانه‌های کوچک با بال‌های رنگارنگ پراکنده‌اند که حس زندگی و تحول را به اثر می‌دهند.

برگ‌ها عمدتاً فیروزه‌ای‌اند و با رگبرگ‌های طلایی ظریف تزیین شده‌اند. در برخی جاها، غنچه‌های بسته نارنجی دیده می‌شود که نوید شکوفایی دارند.

دور تمام این حاشیه، نوار باریکی از طرح‌های هندسی کوچک (مثلث‌ها و دایره‌های ریز با نگین‌های قرمز و صورتی) وجود دارد که یادآور کاشی‌کاری‌های مساجد ایرانی است.

گل نیلوفر در فرهنگ ایرانی و اسلامی، نماد پاکی و برآمدن از سختی‌هاست؛ همانند حضرت زینب که در میان حوادث کربلا، قوی و استوار ماند.

لایه سوم: قاب داخلی و شمسه مرکزی
سومین لایه، قاب داخلی است که دایره کتیبه را در بر گرفته و مانند شمسه‌های تذهیب عمل می‌کند. این قاب، ترکیبی از طرح‌های هندسی و گیاهی است.

دور دایره مرکزی، نوار طلایی پهن با لبه‌های دندانه‌دار قرار دارد که با نگین‌های کوچک قرمز، آبی و سفید تزیین شده. این نگین‌ها طوری سایه‌روشن دارند که گویی واقعاً برجسته‌اند و نور را بازتاب می‌دهند.

در چهار جهت اصلی قاب (بالا، پایین، چپ و راست)، طرح‌های پرکننده مثلثی شکل وجود دارد. هر مثلث با یک گل کوچک و برگ‌های پیچان پر شده. برای نمونه، در بخش بالایی، دو گل نیلوفر رو به مرکز قرار دارند که ساقه‌هایشان به سوی کتیبه خم شده‌اند. این خمیدگی، حس تعظیم و احترام را القا می‌کند.

این لایه، نقش حفاظت و تمرکز دارد؛ کتیبه مرکزی را مانند گوهری در میان گرفته و آن را از حاشیه جدا می‌کند تا عظمتش بیشتر دیده شود.

لایه چهارم: دایره مرکزی و زمینه کتیبه
درون قاب، دایره بزرگی است که زمینه آن آبی روشن‌تر از زمینه اصلی است. این دایره، گرادیانی از آبی روشن در مرکز به آبی تیره در لبه‌ها دارد. این تغییر رنگ، کتیبه را برجسته‌تر می‌کند و حس گودی و عمق می‌دهد.

لایه پنجم: کتیبه اصلی با خط نستعلیق
مهم‌ترین و مقدس‌ترین لایه، کتیبه مرکزی است که با خط نستعلیق طلایی نوشته شده: «السلام علیک یا زینب کبری».

خط نستعلیق در این اثر، بسیار روان و زیبا است. حرف «یا» با کشیدگی بلند به سمت بالا آغاز می‌شود و حس ندای عاشقانه دارد.

«زینب» با منحنی‌های نرم و حروف متصل نوشته شده؛ حرف «ز» با نقطه برجسته و «ی» با خمیدگی ملایم.

«کبری» با حروف کمی بزرگ‌تر، عظمت و بزرگی بانوی کربلا را نشان می‌دهد.

تمام حروف با نخ طلایی برجسته نوشته شده‌اند و سایه ملایمی زیرشان افتاده تا گویی از زمینه جدا شده‌اند.

نستعلیق، زیباترین خط پارسی است و در این پوستر با زربافی ترکیب شده تا هم زیبایی بصری داشته باشد و هم معنویت.

لایه ششم: جزئیات ریز 
غنچه‌های بسته که در میان گل‌های باز قرار دارند و نماد امیدند.

رگبرگ‌های طلایی روی برگ‌ها که با دقت بسیار کشیده شده‌اند.

سایه‌روشن‌های نرم روی تمام عناصر که حس سه‌بعدی و واقعی بودن می‌دهد.

نقطه‌های طلایی ریز در زمینه دایره مرکزی که مانند ستاره اند.

نتیجه‌گیری
این پوستر زربافی‌شده، فراتر از یک اثر هنری ساده، آیینه‌ای تمام‌نما از روح فرهنگ و ایمان ایرانی اسلامی است. هر لایه آن، از زمینه آبی عمیق که نماد صبر بی‌کران حضرت زینب سلام الله علیها است، تا حاشیه پر از گل‌های نیلوفر که پاکی و تولد دوباره را فریاد می‌زنند، با دقت و عشقی بی‌پایان بافته شده است.

قاب‌های طلایی و شمسه‌های درخشان، کتیبه مقدس را چون گوهری کمیاب در میان گرفته‌اند و خط نستعلیق طلایی در مرکز، نام مبارک «حضرت زینب » را با چنان عظمتی نشان می‌دهد که دل بیننده را به لرزه درمی‌آورد.

نخ‌های طلایی که در تمام اثر جریان دارند، یادآور نور الهی‌اند که حتی در تاریک‌ترین لحظات کربلا و اسارت شام، بر خاندان پیامبر صلی الله علیه و آله می‌تابید.

گلبرگ‌های نارنجی و فیروزه‌ای، پروانه‌های کوچک و غنچه‌های بسته، همه حکایت از زندگی، امید و زیبایی دارند که در سختی‌ها شکوفا می‌شود. همانند بانویی که پس از عاشورا، پیام خون حسین علیه السلام را به گوش جهانیان رساند.


در پایان:
جا دارد که از دلسوزی، همراهی و توجه اساتید معظم، متعهد، متدین و مجاهدِ خود در کسوت شاگردی، از زحمات ارزشمند استاد مسعود نجابتی و عبدالرسول یاقوتی، سید حسن موسی زاده، ناصر طاووسی و ابوالفضل خزائی تقدیر و تشکر نمایم.

شاگرد شما، ابوالفضل رنجبران

© کلیه حقوق متعلق به صاحب اثر و پرتال فرهنگی راسخون است. استفاده از مطالب و آثار فقط با ذکر منبع بلامانع است.